 |
วัดเกาะแก้วสุทธาราม ตั้งอยู่ในเขตตำบลท่าราบ
อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี ชาวบ้านเรียกกันว่า วัดเกาะ
เพราะสถานที่ตั้งวัดแต่เดิมมีทางน้ำไหลผ่านรอบด้าน จากหลักฐานโบราณวัตถุสถานที่พบในวัด
สันนิษฐานได้ว่าคงสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย สถาปัตยกรรมสำคัญของวัด
ได้แก่ พระอุโบสถ ภายในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังเขียนด้วยสีฝุ่นผสมกาวผนังด้านหน้าพระอุโบสถเป็นภาพจักรวาลตามคติโบราณ
ส่วนผนังด้านหลังเป็นภาพพุทธประวัติตอนมารผจญ ผนังด้านทิศใต้เป็นภาพพุทธประวัติตอนสำคัญที่เกิดขึ้น
ณ สถานที่สำคัญ ๘ แห่ง เรียกว่า อัฏฐมหาสถาน แทรกอยู่ระหว่างภาพเจดีย์ใต้ภาพฉัตร
|
ส่วนผนังด้านทิศเหนือเป็นภาพแสดงสถานที่สำคัญที่พระพุทธเจ้าเสด็จประทับหลังตรัสรู้แล้ว
๗ แห่ง เรียกว่า สัตตมหาสถาน แทรกอยู่ระหว่างภาพเจดีย์ใต้ภาพฉัตรเช่นเดียวกัน
เหนือขึ้นไปเป็นภาพนักสิทธิ์ วิทยาธร และคนธรรพ์ ที่มีลักษณะเป็นตัวแทนของชนชาติต่างๆ
และมีอักษรจารึกระบุ พ.ศ.๒๒๗๗ บอกเวลาที่เขียนภาพจิตรกรรมนี้ซึ่งตรงกับสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
(พ.ศ.๒๒๗๕๒๓๐๑) มรดกทางสถาปัตยกรรมที่สำคัญอื่นๆ ของวัดเกาะแก้วสุทธาราม
ได้แก่
พระวิหาร ซึ่งตั้งอยู่ทางด้านทิศเหนือของพระอุโบสถ เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนมีแบบแผนเดียวกันกับพระอุโบสถแต่มี
ลักษณะเรียบง่ายกว่า
เจดีย์ทรงเครื่อง ตั้งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกด้านหน้าระหว่างพระอุโบสถและพระวิหาร
ลักษณะเป็นเจดีย์ก่ออิฐถือปูนทรงกลมขนาดใหญ่ มีการประดับตกแต่งด้วยกลีบบัว
กระจังปฏิญาณ และพวงอุบะ บริเวณส่วนปากระฆังและองค์เจดีย์แต่เดิมเป็นเจดีย์ขนาดย่อมภายในประดิษฐานพระบรมธาตุ
ในปี พ.ศ.๒๔๖๘ ท่านพระครูเทพโรปมคุณ (หลุย สุวณ?โณ) จึงได้สร้างเจดีย์องค์ปัจจุบันขึ้นครอบทับไว้
ศาลาการเปรียญ ลักษณะเป็นเรือนโถงทรงไทย
เจ้าอธิการโฉม สร้างขึ้นเมื่อปี
พ.ศ.๒๔๓๑ ที่คอสองและฝ้าปีกนก มีภาพจิตรกรรมสีฝุ่นบนแผ่นไม้
เรื่อง พระปฐมสมโพธิกถา เวสสันดรชาดก และภาพธรรมชาติสัตว์ป่า
เพดานประดับด้วยไม้จำหลักลายดาวล้อมเดือนบนพื้นแดงมุมเพดานเป็นลายไก่ฟ้า
ขื่อ คาน และเสา ปรุทองล่องชาดลายหน้ากระดานและพุ่มข้าวบิณฑ์
ฝ้าปีกนกบางส่วนปรุลายทองลายพุดตานใบเทศ ทางด้านทิศตะวันตกและตะวันออกมีศาลาสกัดด้านละหนึ่งหลังซึ่งสันนิษฐานว่าสร้างเพิ่มเติมขึ้นในภายหลังดังมีจารึกบอกปีการสร้างที่ลายหน้าจั่วของศาลาสกัดด้านทิศตะวันออก
ระบุ พ.ศ.๒๔๕๗
นอกจากนี้ภายในวัดเกาะแก้วสุทธารามยังมีพิพิธภัณฑ์ของวัดที่จัดแสดงโบราณวัตถุ
ประเภท พระพุทธรูป สมุดข่อย เครื่องลายคราม เครื่องเบญจรงค์
และเครื่องสังเคต ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
(รัชกาลที่ ๕) ทรงถวายในงานพระศพพระเจ้าบรมวงศ์เธอพระองค์เจ้าอุรุพงษ์รัชสมโภช
อันเป็นแหล่งการเรียนรู้ทางด้านศิลปวัฒนธรรมที่สำคัญอีกแห่งหนึ่ง
กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนวัดเกาะแก้วสุทธารามเป็นโบราณสถานของชาติในราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๗๑ ตอนที่ ๓ เมื่อวันที่ ๕ มกราคม ๒๔๙๗ และเล่ม ๑๐๑
ตอนที่ ๒๗ เมื่อวันที่ ๑ มีนาคม ๒๕๒๗
|